Veerkracht bouw je het best op als het goed gaat. Toch beginnen de meeste mensen er pas aan als ze er middenin zitten, en dan klinkt elke goede raad hol. "Kop op, na regen komt zonneschijn." "Tegenslag maakt je sterker." Ergens weet je wel dat er waarheid in zit, en op dat moment kan je er niets mee.
Op mijn artikel over de zeven eigenschappen van veerkrachtige mensen kreeg ik destijds veel reacties per mail. Ik had beloofd om daarna te schrijven hoe je veerkracht opbouwt. Dit is dat stuk.
In dat artikel vertelde ik over mijn eigen crisissen. Wat ik eruit leerde, is dat elke crisis me als mens sterker heeft gemaakt. Alleen heb je aan die woorden niet veel als je er zelf middenin zit.
Hoe het eruitziet als je veerkracht op is.
Iedereen lijkt te genieten, en jij kijkt door een donkere bril. Wat je vroeger leuk vond, doet niets meer. Ergens naartoe gaan wordt een berg, en alles trekt aan je om thuis te blijven, liefst in bed.
Daar komt bij dat je bang wordt dat mensen het merken, en dat ze er iets van zullen denken. Je hebt waarschijnlijk al veel geprobeerd, en hoe harder je probeert, hoe zwaarder het wordt.
Als alle vreugde weg is, komt vroeg of laat de vraag of het leven nog zin heeft. Op dat punt zijn er drie wegen: verdrinken in wat er allemaal opkomt, verdringen tot je niets meer voelt, of onder ogen zien wat er is en er bewust iets mee doen.
Denk je aan zelfmoord en heb je nood aan een gesprek, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via zelfmoord1813.be. In Nederland bel je gratis 0800-0113. En praat erover met je huisarts.
Veerkracht is een spier.
In mijn boek Sterker na de val (opent in een nieuw tabblad) vergelijk ik veerkracht met een spier. Ze wordt sterker door ritme, herstel en oefening, door kleine gewoontes die je elke dag herhaalt en door mild te zijn voor jezelf. En net zoals bij een spier train je ze best lang voor de wedstrijd. Je kan ook niet vanuit een leeg vat glazen blijven vullen voor anderen.
Ik merk dat zelf op de fiets. Op mijn sporthorloge volg ik mijn body battery, en het doel is simpel: meer energie opbouwen dan je verbruikt. Als ik een paar uur gereden heb, kom ik fysiek moe thuis en mentaal helemaal herboren. Wie goed in zijn vel zit, denkt er zelden aan om iets te doen voor als het ooit misgaat. En net dan is het moment.
Veerkracht is een spier: ze groeit door ritme en herstel.
De tien.
- Maak tijd. Voor de mensen die je energie geven: vrienden, familie, buren, of de mensen van je sportclub. De energievampieren in je leven krijgen al genoeg.
- Kijk waar het wel goed gaat. Hoe je naar de wereld kijkt, bepaalt voor een groot deel hoe je hem ervaart. Wie merkt wat er lukt, ziet meer mogelijkheden dan wie alleen ziet wat ontbreekt.
- Aanvaard dat alles verandert. Wat we fijn vinden, willen we vasthouden. Wat we niet fijn vinden, duwen we weg. Alleen verandert alles toch, of we dat nu leuk vinden of niet. Die stroom aanvaarden geeft ruimte.
- Zet een stap vooruit. Kies een doel dat uitdaagt en haalbaar is, en zet er kleine stappen naartoe. Onderweg zijn geeft al veerkracht.
- Wees goed voor jezelf. Wees vriendelijk voor jezelf, zoals je dat voor een goede vriend zou zijn. Je hoeft niet altijd te streven, je hoeft niet te veranderen, je bent goed zoals je bent.
- Ruim op. Ja, echt, letterlijk en figuurlijk. Je kent het gevoel na een opgeruimde lade. Ruimte rond je maakt ook ruimte in je hoofd.
- Beweeg. Letterlijk: ga sporten, en wandelen telt ook. Voel hoe die beweging in je lijf energie maakt. Voor mij is dat de fiets. En figuurlijk: zit je vast, breng dan beweging in je werk, je relatie of je huis, als dat goed voor je is.
- Eet en drink gezond. Dat wist je al, en toch staat het in het rijtje. Een auto zonder brandstof rijdt ook niet ver, hoe goed de chauffeur ook is.
- Doe iets kleins voor iemand anders, zonder dat die het doorheeft. Iets in orde brengen voor een collega, thee zetten voor je partner, een kaartje sturen. De ontvanger voelt het, en jij nog meer.
- Doe niets. Een rare tip om mee te eindigen, en het mag echt.
Een vraag voor jezelf
Wat is jouw fiets? Het ding waarna je lijf moe is en je hoofd weer ruimte heeft. En wanneer deed je het de laatste keer?
Jan Jacobs
Jan Jacobs begeleidt mensen die veel verantwoordelijkheid dragen en zichzelf daarbij gemakkelijk voorbijlopen, om weer bewust te kiezen waar hun tijd en energie naartoe gaan. Hij werkt sinds 2007 als coach en is erkend psychotherapeut. In maart 2026 verscheen zijn boek Sterker na de val, en elke week lezen zo’n 6.000 mensen mee met Coach Jan Magazine. Jan heeft een praktijk in Mechelen en werkt ook online.
Loop jij jezelf ook voorbij? Plan een eerste gesprek
Hoe wil je hiermee verder?
Je kan eerst zelf een kleine stap zetten, of samen bekijken wat je nodig hebt.
Gratis oefenboek
Blijft je hoofd maar malen?
In Als je hoofd blijft malen vind je zes kleine oefeningen voor piekeren, spanning en sombere momenten.
Stuur mij de oefeningenIk wil samen aan de slag
Blijft je hoofd je uitputten?
In een eerste gesprek kijken we samen waar je aandacht telkens naartoe gaat, en wat je zou helpen om wat meer rust te krijgen in je hoofd.
Bekijk hoe ik werk