Succesvol je gedrag veranderen? Waarom gedragsverandering toch zooooo moeilijk is! (1/2)

gedragsverandering

Enkele kg’s afvallen, stoppen met roken, elke dag mediteren, meer sporten, een boek schrijven, …
Wat wil jij allemaal aan jezelf veranderen?
Welke goede voornemens maak jij elk jaar?
En welke voornemens of gedragsveranderingen heb jij intussen gerealiseerd?

Elk van die voornemens, of intenties kunnen maar slagen als je ook jouw gedrag aanpast. Maar wellicht heb jij ook al ervaren dat dat zo moeilijk is. Zolang je gemotiveerd bent, lijkt het simpel te zijn. Maar vanaf dat de motivatie weg is … dan lijkt het plots wel heel erg moeilijk om je gedrag blijvend te veranderen.

In dit eerste deel van dit artikel vertel ik graag de reden waarom gedragsverandering zo moeilijk is en wat je kunt doen om te komen tot succesvolle gedragsverandering. De insteek van dit artikel is eerder theoretisch. Volgende week geef ik je - in deel twee - zeer concrete tips en tools jouw gedrag succesvol te veranderen zodat je jouw doel kan bereiken.


Frustratie !

Onlangs werd ik nogal gefrustreerd van mezelf. Ik zat in een periode waarin ik minder ging joggen, minder sport en ook een periode waarbij ik iets minder goed op mijn eten lette... met alle gevolgen van dien. Terwijl ik dat jaren wel goed heb gedaan en hier ook vele voordelen uit haalde.

De reden startte bij een sportblessure na het lopen van een marathon. Ik werd door de blessure uit mijn ritme gehaald en van het een kwam het ander. Ik merkte hoe moeilijk het deze keer weer was om te herbeginnen met lopen en gezond te eten. Die frustratie bracht me bij dit artikel.

Waarom is gedragsverandering ZOOOOO moeilijk!

In het boek Switch beschrijven Chip and Dan Heath hoe het komt dat veranderen zo moeilijk is. Ze hebben onderzocht wat de formule is om tot succesvolle verandering te komen bij mens of organisatie. Ze maken gebruik van de metafoor van “het berijden van een olifant” om het proces van succesvolle verandering uit te leggen.

Ze stellen dat om succesvol gedrag te veranderen, je tegelijkertijd aandacht moet hebben voor 3 belangrijke invloeden: ratio, emotie en de context, oftewel:

  • berijder (ratio)
  • olifant (emotie)
  • het pad (context)


Om je eigen (of iemands) gedrag te veranderen moet je invloed uitoefen op hart en hoofd, maar ook op de situatie (context). In ons hoofd zijn er constant 2 systemen actief: de emotionele kant en onze rationele kant. Dus de olifant (emotie) en de berijder (ratio).

  • De berijder of ratio: dat is het deel dat weet wat we willen, het reflectieve of bewuste systeem waarmee je de dingen afweegt, analyseert en in de toekomst kijkt.
  • De olifant of emotie: is het deel in onszelf dat instinctmatig reageert, het deeltje dat plezier of pijn ervaart.


De spanning tussen de olifant, de berijder en het pad

Stel jezelf voor dat je wil diëten en je hebt jezelf de hele dag gehouden aan je dieet. En ’s avonds heb je ineens trek in een koekje. Jouw ratio (berijder) zegt dat het beter is om dat koekje niet te eten, terwijl jouw emotie (olifant) ontzettend veel goesting heeft in dat koekje. Je merkt al meteen dat verandering vaak een innerlijke strijd is. Deze twee systemen (olifant en berijder) zijn dus constant actief en zorgen ook voor een bijzondere innerlijke spanning.

Maar er komt nog een derde element bij en dat is de context (het pad). Hetzelfde voorbeeld van het diëten: je zit ’s avonds in de zetel en je hebt je flink aan je doelen gehouden die dag. Je zit in de zetel en dacht helemaal niet aan koekjes. Maar plots gaat iemand van je gezin naar de koekjeskast en begint super smakelijk koekjes te eten… dan kan ik me voorstellen dat de context (de situatie) op dat moment zorgt voor een extra uitdaging om je te houden aan je dieet. De berijder van de olifant kan de teugels strak in handen houden, hij lijkt de leider. Maar de berijder is zo kwetsbaar ten opzichte van de olifant, dat zo’n gigantisch groot dier is. Als de olifant, met z’n 6 ton zware gewicht, plots een andere weg wil … dan verliest de berijder altijd de strijd.

Met andere woorden, in het voorbeeld hierboven zul je bijna zeker een koekje eten (en daarna gefrustreerd geraken door schuldgevoel ? ).


Het zwakke punt in gedragsverandering

Onze emotionele en instinctieve kant (olifant), zijn het zwakke punt bij gedragsverandering. We verkiezen vaak de snelle behoeftebevrediging of het snelle genot op korte termijn boven de resultaten op langere termijn. Wanneer we vervolgens mislukken in onze poging om ons gedrag te veranderen, dan heeft onze ratio (berijder) de neiging om te gaan malen, te analyseren en te piekeren.

Onze ratio kan op die manier ook in de weg komen te staan van succesvolle gedragsverandering. Om ons gedrag te wijzigen moeten de twee samen in beweging komen.


Hoe lang duurt gedragsverandering?

Er zijn onderzoeken die beweren dat het 21 dagen duurt om je gedrag te veranderen. Andere onderzoeken beweren dat gedragsverandering gemiddeld ruim 2 maanden in beslag neemt, 66 dagen om precies te zijn. Met een minimiale periode van 18 dagen en maximale periode van 254 dagen. Ik hecht eerlijk gezegd weinig belang aan die dagen. Gedrag veranderen duurt zolang totdat het jou geen moeite meer kost om iets te doen of om iets te laten.


3 tips voor succesvolle gedragsverandering:

1. Geef de Berijder instructies:

Soms lijkt onze ratio smoesjes te verzinnen of uitstelgedrag te vertonen. Wat op het eerste zicht weerstand lijkt, is eerder een gebrek aan duidelijkheid. Dus maak kristalheldere instructies, een plan van aanpak. Wat wil je veranderen en hoe zul je dit doen? En geef ook aandacht aan wat de moeilijke momenten kunnen zijn en hoe je hiermee zal omgaan.

2. Motiveer de Olifant:

Soms lijken we geen wilskracht te hebben en doen we toch (emotie) wat we eigenlijk niet willen (ratio). Weet dat onze wilskracht eindig is (net zoals een batterij). Als we een hele dag gewerkt hebben, dan is het normaal dat je ’s avonds minder wilskracht hebt en dus ook minder goed om kan met verleidingen. De olifant zal niets doen als er geen motivatie voor is. Maak duidelijk waarom je dit allemaal doet. Eventueel kun je er zelfs creatief mee aan de slag en maak het zichtbaar.

3. Effen het pad: Ook de context is bijzonder belangrijk. Als je het Pad effent, maak je de verandering waarschijnlijker, ongeacht wat er met de Olifant en Berijder aan de hand is. Hoe ga je ervoor zorgen dat de context, de situatie, jouw omgeving mee is met de verandering die jij wil realiseren? En hoe kan de context jou helpen? Ook hier is het belangrijk om goede afspraken te maken.


Vraag: wat wil jij veranderen en hoe zul je het nu aanpakken?

Geef jouw reactie:

9 berichten

Deze tip over gedragsverandering is pas effectief als je al een mate van gedragsflexibiliteit meester bent. Veel mensen zijn bang voor verandering, het is een angst voor een onzekere ervaring. Volgens mijn ervaring is het dagelijks afbreken van een specifieke gewoonte de sleutel tot een grote mate van gedragsflexibiliteit. Het is een "toestand" waarin je zonder aarzelen eendert welke gewoonte kan aanpakken.. Uiterlijke gedragsflexibiliteit bereik je met een 20 dagenplan. Daarna heb je het innerlijke plan van ong. 10 dagen waarbij denkgewoonten, relatiegewoonten, strategische gewoonten, egogewoonten, perspectivische gewoonten en persoonlijke gewoonten aangepakt worden.. Deze methode is wetenschappelijk bewezen (de fit methode). Gewoonten kweken inertie en inertie is de oorzaak van vastgeroeste gewoonten. Als er mensen geïnteresseerd zijn, stuur gerust een reply, ik kan meer info geven. Dit bericht is zonder commerciële bedoelingen ;-)
Lees verder
Lees minder
Deze tip over gedragsverandering is pas effectief als je al een mate van gedragsflexibiliteit meester bent. Veel mensen zijn bang voor verandering, het is een angst voor een onzekere ervaring. Volgens mijn ervaring is het dagelijks afbreken van een specifieke gewoonte de sleutel tot een grote mate van gedragsflexibiliteit. Het is een "toestand" waarin je zonder aarzelen eendert welke gewoonte kan aanpakken.. Uiterlijke gedragsflexibiliteit bereik je met een 20 dagenplan. Daarna heb je het innerlijke plan van ong. 10 dagen waarbij denkgewoonten, relatiegewoonten, strategische gewoonten, egogewoonten, perspectivische gewoonten en persoonlijke gewoonten aangepakt worden.. Deze methode is wetenschappelijk bewezen (de fit methode). Gewoonten kweken inertie en inertie is de oorzaak van vastgeroeste gewoonten. Als er mensen geïnteresseerd zijn, stuur gerust een reply, ik kan meer info geven. Dit bericht is zonder commerciële bedoelingen ;-)
Lees verder
Lees minder
Klinkt heel interessant, wil je mij daar wat meer info over sturen? Dank Jan
Lees verder
Lees minder
Klinkt heel interessant, wil je mij daar wat meer info over sturen? Dank Jan
Lees verder
Lees minder
Ik ben ook benieuwd. Graag een link.
Lees verder
Lees minder
Hoi Bart, ik ben ok egeinteresseer
Lees verder
Lees minder
Gewoonten zijn zoals een spinneweb, ik noem het het gewoonteweb. De grote draden zijn je gewoonten, de cirkelvormige lijntjes houden al deze gewoonten bij elkaar. Verander je er eentje, twee of drie (bvb. voedingsgewoonten, bewegingsgewoonten...) dan is het gewoonteweb nog sterk genoeg om deze terug op te nemen en je oude gewoonte te vervatten. Je kan je niet voorstellen hoe kleine banale gewoonten op den duur je leven leiden, Je merkt dit uiteraard pas als je iets echt wil veranderen OP DE LANGE TERMIJN! (bvb.: Leg een kikker in kokende water en hij springt eruit, laat hem langzaam vanaf koud water opwarmen en hij zal blijven zitten...) Wat zijn de zogezegde banale gewoonten? - Hoe je je wast (douche, bad bijna en dus de manier waarop vooral)... - Hoe je televisie kijkt of naar de radio luisterd. - Hoe je naar je werk rijd of langs welke weg. (of naar je vereniging of familie, vrienden enz..) - Wat je lievelingsdrankje is.. - Wat je doet als je in het park wandelt.. - De manier waarop je surft op het internet.. De bedoeling is dat je elke dag 1 gewoonte aanpakt (en zoveel mogelijk voor korte tijd verandert). Op den duur ervaar je gedragsflexibiliteit..(na ongeveer 20 dagen dagelijks 1 gewoonte te veranderen). Je wordt een "VERANDERAAR". Vertrouw meer op jouw creatie, in het moment, iedereen kan een ervaringsdeskundige worden. Het enige wat er echt bestaat, is JOUW aandacht. Het is daarom dat concentratie(en zich concentreren op iets) zo belangrijk is. Het is een prioritaire vaardigheid. Ik mediteer. Als je de aandacht van een massa mensen kunt concentreren op hun 3 belangrijkste frustraties van hun leven(en je belooft er iets aan te doen), dan kan je president worden. (voorbeeld over de kracht van je aandacht). De bedrijven die de meeste aandacht krijgen zijn dikwijls ook de rijkste (hoeveel mensen geven hun aandacht niet aan hun iphone, ipad enz.. Apple) Zoals ik nu jouw aandacht heb, maar het is wel om uw vastgeroeste gewoonten te veranderen! Daarna komen de innerlijke gewoonten aan de beurt...
Lees verder
Lees minder
Gewoonten zijn zoals een spinneweb, ik noem het het gewoonteweb. De grote draden zijn je gewoonten, de cirkelvormige lijntjes houden al deze gewoonten bij elkaar. Verander je er eentje, twee of drie (bvb. voedingsgewoonten, bewegingsgewoonten...) dan is het gewoonteweb nog sterk genoeg om deze terug op te nemen en je oude gewoonte te vervatten. Je kan je niet voorstellen hoe kleine banale gewoonten op den duur je leven leiden, Je merkt dit uiteraard pas als je iets echt wil veranderen OP DE LANGE TERMIJN! (bvb.: Leg een kikker in kokende water en hij springt eruit, laat hem langzaam vanaf koud water opwarmen en hij zal blijven zitten...) Wat zijn de zogezegde banale gewoonten? - Hoe je je wast (douche, bad bijna en dus de manier waarop vooral)... - Hoe je televisie kijkt of naar de radio luisterd. - Hoe je naar je werk rijd of langs welke weg. (of naar je vereniging of familie, vrienden enz..) - Wat je lievelingsdrankje is.. - Wat je doet als je in het park wandelt.. - De manier waarop je surft op het internet.. De bedoeling is dat je elke dag 1 gewoonte aanpakt (en zoveel mogelijk voor korte tijd verandert). Op den duur ervaar je gedragsflexibiliteit..(na ongeveer 20 dagen dagelijks 1 gewoonte te veranderen). Je wordt een "VERANDERAAR". Vertrouw meer op jouw creatie, in het moment, iedereen kan een ervaringsdeskundige worden. Het enige wat er echt bestaat, is JOUW aandacht. Het is daarom dat concentratie(en zich concentreren op iets) zo belangrijk is. Het is een prioritaire vaardigheid. Ik mediteer. Als je de aandacht van een massa mensen kunt concentreren op hun 3 belangrijkste frustraties van hun leven(en je belooft er iets aan te doen), dan kan je president worden. (voorbeeld over de kracht van je aandacht). De bedrijven die de meeste aandacht krijgen zijn dikwijls ook de rijkste (hoeveel mensen geven hun aandacht niet aan hun iphone, ipad enz.. Apple) Zoals ik nu jouw aandacht heb, maar het is wel om uw vastgeroeste gewoonten te veranderen! Daarna komen de innerlijke gewoonten aan de beurt...
Lees verder
Lees minder
Pas op: met een gewoonte veranderen bedoel ik niet dat je je niet meer moet wassen, nooit meer televisie mag kijken of je lievelingsdrankje drinken. Wat ik bedoel is, dat je voor 1 dag eens totaal iets anders gaat doen of op een totaal andere manier 1 van die gewoonten gaat veranderen.. de kracht zit hem in het extreme je het verandert en in al die gezamelijke dagen dat je opeenvolgends iets hebt verandert. Als je 1 dag overslaagt, dat is niet zo goed(minder effect op het einde), maar doe dan gewoon verder.
Lees verder
Lees minder

Laat een reactie achter

Welk type ben jij?
Krijg meteen antwoord.

Beantwoord 18 vragen in slechts 2 minuten.
Krijg direct je resultaat en GRATIS waardevolle tips. 

Doe de test

Spreekt dit jou aan?


Of je nu je bestemming zoekt, obstakels wil overwinnen of jezelf wil overtreffen, ik sta voor jou klaar.
Bel +32 477 98 37 37 of contacteer mij.